Community Service Learning is een innovatieve onderwijsstrategie, waarbij academisch leren en maatschappelijk engagement hand in hand gaan.

Service Learning omvat steeds drie zaken:

  • een theoretische component = academische leerinhouden en referentiekaders, vaste hoor- en werkcolleges kunnen eventueel aangevuld worden met lezingen, readers, workshops, etc.
  • een praktijkcomponent = dienstverlening aan een concrete gemeenschap/werkveld/organisatie die tegemoet komt aan concrete maatschappelijke noden en die studenten in de gelegenheid stelt hun maatschappelijke, professionele en persoonlijke ervaringsbasis uit te breiden en te verdiepen.
  • een reflectiecomponent = studenten doen stilstaan bij hun ervaringen en hun leerproces, hen kritisch laten reflecteren over het eigen handelen en denken, en begeleiden om de koppeling te maken met leerinhouden.

Een paar definities:

Service Learning is ervaringsgericht leren in authentieke contexten. Studenten worden voorbereid om taken op te nemen in een concrete gemeenschap of organisatie. Door de ervaring die ze via die taken opdoen en door de koppeling met de academische leerinhouden via sterk begeleide reflectie over die ervaringen, verdiepen en verbreden ze hun competenties.

Concreet kan de praktijkcomponent verschillende vormen aannemen. Bij directe Service zetten studenten zich rechtstreeks in voor een specifieke begunstigde of doelgroep, bijvoorbeeld daklozen, leerlingen, patiënten, … . Wanneer studenten(teams) met een organisatie aan een project werken dat tegemoet komt aan een maatschappelijke nood maar zonder lokaal en direct in contact te komen met de eindbegunstigden, spreekt men over indirecte vormen van Service Learning, bijvoorbeeld het maken van een analyse van een mobiliteitsprobleem, het ontwerpen van een voorstel voor het herinrichten van de publieke ruimte in een onveilige buurt, etc. De community service kan beperkt zijn in omvang en onderdeel van een specifiek opleidingsonderdeel of kan over meerdere semesters lopen en gekoppeld zijn aan meerdere opleidingsonderdelen.

Service Learning onderscheidt zich van conventioneel ingerichte stage-opdrachten, waarbij  voornamelijk beroepsgerichte ervaring en competentieontwikkeling centraal staan. Service Learning bouwt zich op rond concreet geformuleerde leerdoelen, maar streeft daarnaast ook specifieke maatschappelijke doelen na.

Studenten gaan aan de slag met een praktische opdracht om tegemoet te komen aan reëel bestaande (gemeenschaps)noden.  Naast academische competentieontwikkeling, worden ook transversale leerdoelen nagestreefd (maatschappelijke kennis, vaardigheden en verantwoordelijkheidszin, diversiteitscompetenties, samenwerkingsvaardigheden, interculturele communicatievaardigheden, multiperspectivisme, kritische oordeelsvorming, probleemoplossende vaardigheden, creativiteit, etc.).

De maatschappelijke interactie wil wetenschappelijke kennis en expertise beschikbaar maken voor maatschappelijke actoren en bijdragen aan duurzame maatschappelijke verandering en vooruitgang. Waarden van vertrouwen, wederkerigheid, wederzijdse afhankelijkheid en co-creatie tussen de betrokken partners (studenten, docenten en gemeenschap) maken er de kern van uit.